Sponsorlu Bağlantı

+ Cevap Ver
2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: Koruyucu Ünsüzler - Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler)

  1. #1
    ModeratoR
    Sponsorlu Bağlantı

    Yeni Koruyucu Ünsüzler - Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler)

    Sponsorlu Bağlantı

    Koruyucu Ünsüzler - Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler)

    Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler) : (y,ş,s,n)

    Türkçe kelimelerde iki sesli harf yan yana gelmez. Bu nedenle sesli harfle biten bir kelimeye, sesli harfle başlayan bir ek gelirse, iki seslinin arasına bir sessiz girer. Bu sessiz , iki sesliyi kaynaştırır. Bu sessiz harfe kaynaşma (kaynaştırma) harfi, bu olaya da kaynaşma (kaynaştırma) denir. Bazı kaynaklarda yardımcı ünsüz olarak da adlandırılan kaynaştırma harfleri –y-ş-s-n' dir. Kaynaşma harfleri daha çok isim tamlamalarında kullanılır.

    İpucu : (yaşasın) kelimesiyle kolayca aklınızda kalabilir.

    * Türkçe'de iki ünlü yan yana gelmediği için, ünlü ile biten bir sözcüğe, ünlü ile başlayan bir ek getirileceği zaman araya kaynaştırma harfleri(y,ş,s,n) getirilir.

    Soba-y-a
    Su-y-u
    İki-ş-er
    Yedi-ş-er
    Baba-s
    Kuzu-s-u
    O-n-u
    Araba-n-ın

    Not: Kaynaştırma harflerinin iki ünlü arasında olmadan da kullanımı mevcuttur.

    Kısa-y-dı
    Şu-n-da
    Bu-n-dan


    Öyle bir zamanına geldim ki yaşamın, ölüme erken sevgiye geç,
    Yine gecikmişim bağışla sevgilim, sevgiye on kala ölüme beş..

    )̲̅ζø̸√̸£ ч̸ø̸µ



  2. #2
    ModeratoR

    Standart Cevap: Koruyucu Ünsüzler - Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler)

    Koruyucu Ünsüzler

    Türkçede kullanılan yardımcı sesler, -y- ve –n- ünsüzleri ile –ı-, -i-, -u-, -ü- ünlüleridir.

    Yardımcı Ünsüzler : y , n
    Yardımcı Ünlüler : ı, i, u, ü

    Yardımcı Ünsüz Nedir?

    Kaynaştırma harflerinin ünsüz olanlarına verilen ad. Türkçe, yapısı gereği iki ünlü sesin yan yana gelmediği bir dildir. Ünlüyle biten bir sözcük, ünlüyle başlayan yahut sadece bir ünlüden oluşan bir ek aldığında araya bağlayıcı bir ünsüz girer. İşte bu bağlayıcı ünsüze yardımcı ünsüz denir.

    Başka bir tanımını yapmak gerekirse: Ekeylem denilen ve -i eylemine bağlanan idi, imiş, ise, iken sözcükleriyle, ile sözcüğü ( zarf, edat, bağlaç ) olarak kullanılabilir. Ünlüyle biten bir sözcükle bitiştirilirse, başlarındaki “i” sesi yerini “y”e bırakır. Bu ses olayına yardımcı ünsüz ya da koruyucu ünsüz denir.

    Bir örnek vermek gerekirse; "dere" sözcüğüne "e hâli eki" getirelim. Sözcük ünlü ile bittiği ve gelen ek de ünlü olduğu için birleşme, araya bir yardımcı sesin girmesiyle mümkün olmaktadır: dere-y-e

    Sözcükle ek arasına giren
    "y" sesi yardımcı ünsüzdür.

    Yardımcı Ünsüz Örnekleri

    okul-da-y-ım, eski-y-ince, anla-y-an, dinle-y-en; okulda-y-ım, yanında-y-ım; tatlı-y-dı (tatlı idi); vasıtası-y-la (vasıtası ile), kendisi-y-le; eski-y-ince; başla-y-ayım, sakla-y-acak; başla-y-ıp; neyse - ne ise, vasıtasıyla - vasıtası ile vb.

    Önemli :
    İlk ve orta dereceli okullarda, yardımcı ünsüzlerin 4 tane olduğu öğretilse de(y, ş, s, n) aslında iki tanedir: y ve n.

    S ve ş ünsüzleri türkçenin hiçbir devresinde yardımcı ünsüz olmamışlardır; olduğu iddia edilen örneklerdeki s ya da ş ünsüzü, yardımcı ünsüz değil ekin kendi bünyesinde bulunan ünsüzdür.

    Hatta diyebiliriz ki türkçenin tek bir yardımcı ünsüzü vardır, o da
    "y" ünsüzüdür. "n" ise aslında "pronominal n" denen bir tür zamir n'sidir. Çünkü n ünsüzünün, yardımcı ünsüz görünümündeki tüm örnekleri zamirlerin ek aldığı durumlarda karşımıza çıkmaktadır.

    Şöyle ki,
    işaret zamirlerinde: bunda(bu-n-da), şunda(şu-n-da), onda(o-n-da),
    iyelik zamirlerinde: evinden(evi-n-den), kedisinde(kedisi-n-de),
    ilgi zamirlerinde: evdekini(evdeki-n-i) vs.

    Açıklamalı Yardımcı Ünsüz Örneği

    Ekeylem denilen ve -i eylemine bağlanan idi, imiş, ise, iken sözcükleriyle, ile sözcüğü ( zarf, edat, bağlaç ) olarak kullanılabilir. Ünlüyle biten bir sözcükle bitiştirilirse, başlarındaki “i” sesi yerini “y”e bırakır. Bu ses olayına yardımcı ünsüz ya da koruyucu ünsüz denir.

    Örnek:
    Altı çizili sözcüklerin hangisinde “y” sesinin kullanımı diğerlerinden farklıdır?
    A) O gün koroyu izlemeye gittik.
    B) En sevdiğim konuydu bu.
    C) Birileri sanayiye gitmeli.
    D) Beriye ne koyacaktım.
    E) Bugün geriye gideceğiz.

    Çözüm:
    A, C, D, E seçeneklerinde “y” sesi iki ünlü arasına gelmiştir. Bu ünsüz, kaynaştırmadır. B seçeneğinde ise “y” sesi “idi” eylemindeki “i” sesi yerine kullanılmıştır. Bu sese yardımcı ünsüz ya da okutucu ünsüz diyoruz
    Yardımcı Ünlü Nedir ?

    NOT: Ünsüzle biten fiillere “-yor” eki getirilirken sözcük ile ek arasında yardımcı ünlü (ı, i, u, ü) kullanılır. Burada ünlü daralması yoktur. Çünkü yardımcı ünlü zaten dar olarak gelir.

    Yardımcı Ünlü Örnekleri
    “yakıyor” yak
    – ı – yor (ünlü daralması yok)
    “kesiyor” kes
    – i – yor (ünlü daralması yok)
    “koşuyor” koş
    – u – yor (ünlü daralması yok)
    “yüzüyor” yüz
    – ü – yor (ünlü daralması yok)


    Öyle bir zamanına geldim ki yaşamın, ölüme erken sevgiye geç,
    Yine gecikmişim bağışla sevgilim, sevgiye on kala ölüme beş..

    )̲̅ζø̸√̸£ ч̸ø̸µ

  • Konuyu değerlendir: Bu konuyu beğendiniz mi?

    Koruyucu Ünsüzler - Kaynaştırma Harfleri (Koruyucu Ünsüzler)


    Değerlendirme: Toplam 0 oy almıştır, ortalama Değerlendirmesi puandır.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 14.03.12, 14:12
  2. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 13.03.12, 23:25
  3. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 26.01.11, 03:15
  4. Cevaplar: 2
    Son Mesaj: 14.01.11, 00:00
  5. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 29.09.10, 02:39

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2 ©2011, Crawlability, Inc.