Sponsorlu Bağlantı

+ Cevap Ver
1 sonuçtan 1 ile 1 arası

Konu: İstek Kipinin Olumsuzu

  1. #1
    ModeratoR
    Sponsorlu Bağlantı

    Standart İstek Kipinin Olumsuzu

    Sponsorlu Bağlantı

    İstek Kipinin Olumsuzu

    İstek Eki :

    Bu ek, fiilin istek çekimini yapar. Yalnız tekil ekidir. Zaman göstermez. Şekil olarak tasarlama ifade eder. Tasarlanan hareketin istendiğini belirtir. İstek şeklinde bir tasarlama bildirir. Bugün istek eki -a, -e’dir.
    İstek çekimi aslında zamir menşeli şahıs ekleri ile yapılır. Ancak bu çekime iyelik tipi ekler de sıçramıştır.
    İstek çekimi şöyledir:

    - - -
    ol-a-sın bil-e-sin gelme-y-e-sin
    ol-a bil-e gelme-y-e
    - - -
    ol-a-sınız bil-e-siniz gelme-y-e-siniz
    ol-a-lar bil-e-ler gelme-y-e-ler

    görülüyor ki istek şeklinin bugün, edebî dilde birinci şahısları yoktur. Mevcut bu şahısları da çok nadir kullanılır. İstek şekilleri ortadan kalkmış gibi görülmektedir. Ama istek ifadesi devam etmektedir ve bu işi daha çok emir ekleri karşılamaktadır. Şart şekli de istek maksadıyla kullanılmaktadır.
    Buna karşılık ağızlarda bütün istek çekimi canlı olarak yaşamaktadır ve şöyledir:

    gel-e-m bul-a-m
    gel-e-sin bul-a-sın
    gel-e bul-a
    gel-e-k bul-a-k
    gel-e-siniz bul-a-sınız
    gel-e-ler bul-a-lar

    Edebî dilde istek şeklinin kullanıştan düşmesi, onun vazifesini emir şeklinin yüklenmesine sebep olmuştur. Bu yüzden emir ve istek şekilleri karışmıştır. Emir ekinde istek ifadesi bulunması da bununla ilgilidir. Bugün edebî dilde normal istek çekimi emir ve istek karışımı olarak şu tabloyu ortaya çıkarmaktadır.

    bulun-ayım gülme-y-eyim
    bulun-a-sın gülme-y-esin
    bulun-a gülme-y-e
    bulun-alım gülme-y-elim
    bulun-a-sınız gülme-y-e-siniz
    bulun-a-lar gülme-y-e-ler
    Olumsuzu -ma, -me ile yapılır:

    açma-y-ayım
    açma-y-asın
    açma-y-a
    açma-y-alım
    açma-y-a-sınız
    açma-y-a-lar

    Ancak kullanışta bu çekim de pek geçerli değildir. Çünkü ikinci ve üçüncü şahıslarda da buradakilerin yerine bulun, bulunsun... gibi emir ekleri geçmekte, bütün istek şekli emir eklerinin üzerine yüklenmiş bulunmaktadır.



    Öyle bir zamanına geldim ki yaşamın, ölüme erken sevgiye geç,
    Yine gecikmişim bağışla sevgilim, sevgiye on kala ölüme beş..

    )̲̅ζø̸√̸£ ч̸ø̸µ



  • Konuyu değerlendir: Bu konuyu beğendiniz mi?

    İstek Kipinin Olumsuzu


    Değerlendirme: Toplam 0 oy almıştır, ortalama Değerlendirmesi puandır.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Geniş Zamanın Olumsuzu
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 23:16
  2. İstek Kipi Nedir? İstek Kipi Tanımı
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 14:47
  3. Gereklilik Kipinin Rivayeti
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 14:37
  4. Gereklilik Kipinin Hikâyesi
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 14:35
  5. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 07.03.11, 21:21

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2 ©2011, Crawlability, Inc.