Sponsorlu Bağlantı

+ Cevap Ver
3 sonuçtan 1 ile 3 arası

Konu: Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler

  1. #1
    ModeratoR
    Sponsorlu Bağlantı

    Standart Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler

    Sponsorlu Bağlantı

    Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler


    Fiilde bildirilen işin, eylemin yapıldığını, yapılacağını bildiren, haber veren kiplerdir. Bu nedenle bu kiplere "bildirme" kipleri adı da verilir.

    Haber kiplerinde zaman söz konusudur; eylem belli bir zaman içerisinde gerçekleşir. Fiilde anlatılan iş, eylem geçmişle, gelecekle ya da içinde bulunulan anla ilgilidir.
    Haber kiplerinin beş türü vardır.

    1) -di'li Geçmiş Zaman Kipi
    "Kesin geçmiş", "bilinen" ya da "görülen geçmiş zaman" olarak da bilinir.
    Fiillere "-di, -di, -du, -dü" ya da "-ti, -ti, -tu, -tü" ekleri geti*rilerek çekimlenir.

    çöz-dü-m çöz-dü-k
    çöz-dü-n çöz-dü-nüz
    çöz-dü çöz-dü-ler

    ** Fiilde bildirilen işin gerçekleştiğinin kesin olarak bilindiği ortaya konur:

    * Milli Mücadele, gazeteci Hasan Tahsin'in attığı ilk kurşun ile başladı.
    * Emekli olduktan sonra bir daha İstanbul'a gelmedi.

    ** Konuşan kişinin fiilde anlatılan işe tanık olduğunu da bildirir.

    * Trenimiz ikindi üzeri Adana'dan kalktı, gece yarısından sonra Karaman'a vardık.
    * Arının arkasından havayı delercesine yükselen kuş, arı*nın peşini bırakmadı.

    Olumsuz Çekim: Kip ekinden önce "-me, -ma" olumsuzluk eki getirilerek yapılır.
    gör-me-di-m gör-me-di-k
    gör-me-di-n gör-me-di-niz
    gör-me-di gör-me-di-ler

    2) -miş'li Geçmiş Zaman Kipi
    Fiil kök ve gövdelerinden sonra "-mış, -miş, -muş, -müş" eklerinden biri getirilerek yapılır.
    -miş'li geçmiş zaman, "öğrenilen" ya da "duyulan geçmiş zaman" olarak da adlandırılır.

    kazan-mış-ım kazan-mış-ız
    kazan-mış-sın kazan-mış-smız
    kazan-mış kazan-mış-lar

    ** -miş'li geçmiş zamanda, -di'li geçmişteki gibi kesinlik yoktur. Eylemin yapıldığını, konuşan kendisi görmemiş, başkalarından duymuştur. Konuşan, fiildeki işin yapıldı*ğını kesin olarak bilmez.

    * Dün gece bir arkadaşında kalmış.
    * Geçen hafta çok düzenli çalışmışlar.

    * -miş'li geçmiş zaman farkında olmaksızın yapılıp son*radan fark edilen eylemler için de kullanılır. Bir değişimi fark etme durumunda da kullanılır.

    * Sözlüğü onlara ben vermişim.
    * Bu koltuklar buraya iyi olmuş.
    * Telefonumu masanın üstünde bırakmışım.

    ** Masallarda -miş'li geçmiş zaman kipi kullanılır.

    ... Dev, küçük çocuğu görmüş ve hemen onu yemeyi düşünmüş. Çocuğun aklına bir oyun gelmiş...

    Örnek Soru: (1987-ÖYS)
    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiile eklenen -mış, (muş) eki cümleye "başkasından duyulma, aktarılma" anlamı katmaktadır?
    A) Az ışıkta okuyorsun, gözün kanlanmış.
    B) Çok yorulmuşsun; dinlenmen gerek.
    C) Soğuktan dudakların çatlamış; biraz krem sür.
    D) Ayşe dün sinemaya gitmiş; ama filmi beğenmemiş.
    E) Pasta güzel olmuş; biraz daha alabilir miyim?
    Cevap: D

    3) Şimdiki Zaman Kipi
    Fiil kök ve gövdelerine "-(i)yor" eklenerek oluşturulur. Konuşma sırasında fiilin bildirdiği iş yapılmakta ya da gerçekleştirilmektedir.
    gez-i-yor-um gez-i-yor-uz
    gez-i-yor-sun gez-i-yor-sunuz
    gez-i-yor gez-i-yor-lar

    ** Mastar eki "-mek, -mak" ile "-de, -da"nın kaynaşmasın*dan ortaya çıkan "-mekte, -makta" eki, şimdiki zaman eki "-yor"un anlamını verecek biçimde kullanılır;

    "Uçmakta sevinç göklere, yükselmede eller"

    "uçmakta": uçuyor
    "yükselmede": yükseliyor.

    Ben hâlâ seni beklemekteyim.

    ** Ancak mastar eki "-mek, -mak"tan sonra her "-de, -da" gelişinde şimdiki zaman durumu ortaya çıkmaz.

    Ne mahsur var burada çalışmakta?
    Sabahtan beri çalışmakta (çalışıyor)

    4) Gelecek Zaman Kipi
    Fiil kök ve gövdelerine "-ecek, -acak" eki getirilerek çekim gerçekleştirilir. Gelecek zaman eki ünlü ile biten fiillere eklenecek olursa, ekten önce araya "y" kaynaştırma harfi girer.

    Gelecek zaman kipi, işin konuşmadan sonra gerçekleşe*ceğini bildirir.

    bekle-y-ecek-im bekle-y-ecek-iz
    bekle-y-ecek-sin bekle-y-ecek-siniz
    bekle-y-ecek bekle-y-ecek-ler

    5) Geniş Zaman Kipi
    Fiil kök ve gövdelerinden sonra "-(i)r, -er, -ar" ekleri getiri*lerek yapılır.
    Geniş zaman kipi fiilin bildirdiği işin her zaman yapıldığını, yapılacağını belirtir.

    anla-r-ım anla-r-ız
    anla-r-sın anla-r-sınız
    anla-r anla-r-lar

    ** Geniş zamanın olumsuz çekimi öteki kiplerden farklıdır. Olumsuz çekim sırasında geniş zaman eki, "-r, -er, -ar" düşer. Olumsuzluk eki ile geniş zaman eki birbirine kay*naşır. Olumsuzluk I. tekil ve çoğul kişilerde "-me, -ma"; II. ve III. tekil ve çoğul kişilerde "-mez, -maz" ekleri ile yapılır.

    sor-ma-m sor-ma-y-ız
    sor-maz-sın sor-maz-sınız
    sor-maz sor-maz-lar



    Öyle bir zamanına geldim ki yaşamın, ölüme erken sevgiye geç,
    Yine gecikmişim bağışla sevgilim, sevgiye on kala ölüme beş..

    )̲̅ζø̸√̸£ ч̸ø̸µ



  2. #2
    mahsun
    Guest

    Standart Cevap: Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler

    Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler veriniz

  3. #3
    ModeratoR

    Standart Cevap: Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler

    Haber (Bildirme) Kipleri Konu Anlatımı


    1. Di’li Geçmiş Zaman (Görülen / Bilinen) Kipi
    (-dı, -di, -du, -dü, -tı, -ti, -tu, -tü) Eylemin, söylenme anından önce yapıldığını bildirir. Anlatan kişinin, eylemin yapılışını gördüğünü ya da bildiğini ifade eder.
    TEKİL ÇOĞUL 1. kişi geldim geldik 2. kişi geldin geldiniz 3. kişi geldi geldiler Karşıdaki binayı bugün boyadılar. Evimizin önünü temizledik. Bunları yapmamızı siz söylediniz.


    2. Miş’li Geçmiş Zaman (Öğrenilen / Duyulan) Kipi (-mış, -miş, -muş, -müş)
    Eylemin, söylenme anından önce yapıldığını bildirir. Anlatan kişinin, eylemin yapılışını başkasından duyduğunu, öğrendiğini ifade eder.
    TEKİL ÇOĞUL 1. kişi gelmişim gelmişiz 2. kişi gelmişsin gelmişsiniz 3. kişi gelmiş gelmişler Öğrenciler, dün müzeye gitmişler. Okulun futbol takımına katılmışsınız. 

    Not: Miş’li geçmiş zaman kipi cümleye sonradan farkına varma anlamı katabilir.
    Dün akşam fazla yemek yemişim. Televizyon karşısında uyuyakalmışım. Not: Miş’li geçmiş zaman kip eki cümleye bir durumu tespit etme anlamı da katar.
    Resmi çok güzel yapmışsın. Elbisen kirlenmiş.


    3. Şimdiki Zaman Kipi (-yor)

    Eylemin, söylendiği anda yapılmakta olduğunu bildirir. Eylemin yapılışı ile anlatım aynı anda gerçekleşmektedir.
    TEKİL ÇOĞUL 1.kişi geliyorum geliyoruz 2.kişi geliyorsun geliyorsunuz 3.kişi geliyor geliyorlar Çocukların kahvaltısını hazırlıyorum. Misafirleri karşılamak için kapıda bekliyoruz. Not: “-makta, – mekte, -mada, -mede” ekleri de cümleye şimdiki zaman anlamı katar.
    Dışarıda çisil çisil yağmur yağmakta. (yağıyor) Hafif rüzgâr esmede (esiyor) bu akşam vakti.



    4. Gelecek Zaman Kipi (-ecek, -acak)

    Eylemin söylendiği andan sonra yapılacağını ifade eder. Anlatım önce, eylem sonra gerçekleşir.
    TEKİL ÇOĞUL 1.kişi geleceğim geleceğiz 2.kişi geleceksin geleceksiniz 3.kişi gelecek gelecekler Ödevimi yarına kadar bitireceğim. Ay sonunda tatile çıkacaklar.

    5. Geniş Zaman Kipi (- r)
    Eylemin herhangi bir zamanda yapılabildiğini gösterir. Yani, geçmiş, gelecek ve şimdiki zamanı kapsar.
    TEKİL ÇOĞUL 1.kişi gelirim geliriz 2.kişi gelirsin gelirsiniz 3.kişi gelir gelirler Her akşam dişlerimi fırçalarım. Servis şoförümüz her zaman vaktinde gelir. Not: Geniş zamanın olumsuzu yapıldığında, kip eki (-r, -ar, -er) düşer; olumsuzluk eki (-ma, -me), 1. tekil ve çoğul kişi çekimlerinin dışında, “-maz, -mez” biçimine dönüşür.
    gel – i(r) – im gel – (me) – m gel – i(r) – sin gel – (mez) – sin gel – i(r) gel – (mez) gel – i(r) – iz gel – (me) -y -iz gel – i(r) – siniz gel – (mez) – siniz gel – i(r) – ler gel – (mez) – ler


    Öyle bir zamanına geldim ki yaşamın, ölüme erken sevgiye geç,
    Yine gecikmişim bağışla sevgilim, sevgiye on kala ölüme beş..

    )̲̅ζø̸√̸£ ч̸ø̸µ

  • Bu konuyu beğendiniz mi?

    Haber (Bildirme) Kipleri Örnekler

    Güncel Beğeni


    Değerlendirme: Toplam 35 oy almıştır, ortalama Değerlendirmesi 3,11 puandır.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Bildirme Kipleri Ve Dilek Kipleri
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 22:48
  2. Bildirme Kipleri - Bildirme Kipleri Nelerdir?
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 22:41
  3. Bildirme Kipleri (Haber Kipleri)
    By RedBuLL in forum Dil Bilgisi
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 17.03.12, 22:35
  4. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 07.03.11, 21:21
  5. Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 03.02.11, 20:42

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Var
  • Mesaj Yazma Yetkiniz Var
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2 ©2011, Crawlability, Inc.