Sponsorlu Bağlantı

1 sonuçtan 1 ile 1 arası

Konu: Sıfat Çeşitleri - Sıfat Çeşitleri Nelerdir? Sıfat Çeşitleri Örnekli Konu Anlatımı

  1. #1
    LaDy
    Sponsorlu Bağlantı

    Yeni Sıfat Çeşitleri - Sıfat Çeşitleri Nelerdir? Sıfat Çeşitleri Örnekli Konu Anlatımı

    Sponsorlu Bağlantı

    Sıfat Çeşitleri - Sıfat Çeşitleri Nelerdir? Sıfat Çeşitleri Örnekli Konu Anlatımı


    1) NİTELEME SIFATLARI
    * İsimlerin şeklini, durumunu, hareketini, rengini, kısacası kalıcı özelliklerini gösteren sıfatlardır. Nitelene sıfatları isimlere sorulan “nasıl” sorusunun cevabıdır.

    Penceresinden kavak ağaçları görünen
    / bir sağlık ocağı

    Yanaklarımı
    pembeleştiren / makaslar

    Uçuşan
    / pamukçuklar

    Kavakları
    silkeleyen / rüzgâr

    Koca
    / bahçe

    Tasasız
    / gözler

    Güzel
    / çerçeveler

    Kocaman
    / bir masası ve koltuğu

    Mavi
    deniz, tatlı su, kötü gün, yakın arkadaş, çalışkan öğrenci, susuz yaz, yuvarlak masa, bayan memur, erkek adam, temiz giysi, güzel insan, düz yol, çatal çivi, sivri tepe, yassı burun...

    Adlaşmış Sıfat
    Bazen kişinin tam olarak bilinmediği ya da niteliğinin vurgulanmak istendiği durumlarda isim söylenmeyip sıfat, ismin yerine geçirilebilir. Bu tür sözcüklere adlaşmış sıfat denir. Adlaşmış sıfatlar niteleme sıfatlarıyla yapılır.

    "Akıllı insanlar kendine güvenir."
    cümlesinde niteleme sıfatı olan "akıllı" sözcüğü,

    "Akıllılar kendine güvenir."
    cümlesinde "insanlar" isminin düşmesiyle adlaşmış sıfat olmuştur.
    2) BELİRTME SIFATLARI
    İsimleri sayı yönünden tamlayan; yerlerini işaret eden; özelliklerini belli belirsiz olarak bildiren; onların özelliklerini soran sıfatların tümüne belirtme sıfatları denir. Belirtme sıfatları varlıkların geçici özelliklerini bildirirler:

    Bu
    adam, o adam, şuradaki adam, (herhangi) bir adam, bir (tane) adam, kaçıncı adam, hangi adam?...

    Belirtme sıfatları kendi arasında dört gruba ayrılır:

    A.İŞARET SIFATLARI
    İsimleri işaret ederek belirten ve yerlerini bildiren sıfatlardır. İşaret sıfatlarından bazıları şunlardır:


    “bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle...”


    Bu
    soruyu kim cevaplayacak?

    Kitabı
    şu genç almıştı.

    O
    eşyaları nereye götürüyorsun?

    Öteki
    sorulara geçiniz.

    Beriki
    masaları da taşıdık.

    Bu
    kitabı ben aldım.

    Şu
    kitabı verir misin?"

    O
    kitabı getirir misin?"
    B.BELGİSİZ SIFATLAR
    İsimlerin sayılarını ve miktarlarını kesin olarak değil, yaklaşık, aşağı yukarı, belli belirsiz bildiren sıfatlardır. En çok kullanılanları şunlardır:

    “bir, birkaç, birçok, az, çok, biraz, birtakım, bütün, bazı, tüm, her, hiçbir, herhangi bir, kimi...


    Bazı
    işlerde acele edilmeli.

    Birkaç
    arkadaş dışarıda bekliyor.

    Hiçbir
    emek boşa gitmez.

    Bütün
    öğrencileri bahçeye çıkarmışlar.

    Her
    konuda bilgi sahibi olamayız.

    Bir
    gün yine karşılaşırız.

    başka /
    bir / boyut,

    kimi
    insanlar,

    bir
    yaz günü,

    bazı
    sıfatlar

    herhangi bir
    zaman

    her
    soru,

    birtakım
    insanlar,

    birkaç
    kişi,

    Birçok
    seneler geçti; dönen yok seferinden.

    tüm
    insanlar,

    bütün
    varlıklar...

    Bunlardan bazılarının belirttiği isimler çoğul eki alamaz, bazılarının tamlananları çoğul olmak zorundadır; bazılarınınki de yerine göre tekil de olabilir, çoğul da.


    Bütün insan→ bütün insanlar


    Çoğu insan→çoğu bitkiler


    Not:
    Asıl sayı sıfatı olan “bir” ile belgisiz sıfat olan “bir” karıştırılabilir. “Bir” kelimesi kesinlik anlamı taşırsa sayı sıfatı olur. Kesinlik bildirmezse belgisiz sıfat görevini üstlenir.

    Bir çiçekle yaz olmaz


    bir tane çiçek. asıl sayı sıfatı


    Onu bir akşam vakti gördüm.


    Herhangi bir akşam vakti belgisiz sıfat


    “Birkaç, fazla, her, her bir, herhangi bir, hiçbir.
    ..” kelimeleri belgisiz sıfat olduğunda tamlanan tekil olur. Birkaç insan (Doğru) / Birkaç insanlar (Yanlış)

    “ Bazı, nice, bütün, tüm, başka.
    ..” kelimeleri belgisiz sıfat olduğunda tamlanan çoğul olur. Bazı insanlar (Doğru) / Bazı insan (Yanlış)

    “Birtakım”
    kelimesi “bazı” anlamına gelirse bitişik; bu anlama gelmezse ayrı yazılır. Birtakım insanlar, bunu hâlâ anlayamadı. / Okulumuz bu sene de bir takım elbise verdi.

    “Az, çok”
    kelimeleri isim, sıfat, zarf olarak kullanılabilir. Aza kanaat etmeyen, çoğu bulamaz. (İsim) / Çok çalıştım (Zarf) / Az para verdiler (Sıfat)

    “Çok”
    kelimesi –u ekini alarak belgisiz zamir olur. Öğrencilerin çoğu kaçtı.

    C.SAYI SIFATLARI
    İsimlerin sayılarını, bölümlerini, sıralarını, parçalarını kesin olarak belirten sıfatlardır. Sayı sıfatlarının çeşitleri şunlardır:


    1)Asıl Sayı Sıfatları

    İsimlerin sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır.

    Her gün
    iki saat ders çalışır, bir saat de kitap okurum.

    Bir
    ağaç bile bırakmamışlar; kesmişler.

    Yüz
    yıl öncesine geri döndük.

    Türkiye nüfusunun
    yetmiş milyon olduğu söyleniyor.

    Beş
    milyon ton patates

    10 cm
    ip, 2 m kumaş, 100 ton kömür, 3 kg şeker...

    * Başında asıl sayı sıfatlarından biri bulunan bir isme çoğul eki getirilmez.
    ”Beşevler, Altmışevler, Yedi Cüceler, üç aylar, Kırk Haramîler, beş milyonlar, on milyonlar (banknotlarımız)”gibi örnekler bu kurala uymaz.

    * Sayı sıfatlarıyla niteleme sıfatları art arda kullanılırsa sayı sıfatı önce gelir:


    iki değerli arkadaş, üç kırık cam...


    * Her sayı kelimesi sıfat olmaz. Sıfat olabilmesi için ismi nitelemesi gerekir:
    Altıyı üçe böl. (Her ikisi de isim) / Altı ekmeği üçe böl. (Birincisi sıfat, ikincisi isim)

    * Tek” ve “çift” kelimeleri de asıl sayı sıfatıdır: Tek kişi, çift oda...


    * Sayılar bazen başka kelimelerle birlikte sıfat olabilir:
    Beş kilo ceviz.

    * Asıl sayı sıfatlarının nitelediği isimler çoğul eki alırsa topluluk anlamı kazanır: Üç Aylar, Yedi Cüceler...

    2)Sıra Sayı Sıfatları

    İsimlerin sıralarını, derecelerini belirten sıfatlardır. sayı sıfatlarının sonuna –(ı)ncı, -nci, -ncu, -ncü ekleri getirilerek yapılır.

    77. yıl, 11’inci bölük, birinci gün, ikinci gelişimiz...


    üçüncü kişiler, ikinci katlar...


    * “ilk” kelimesi birinci anlamındadır:


    İlk (birinci) caddeden sağa dönün.


    * “son, sonuncu, ortanca” kelimeleri de sıra sayı sıfatıdır:


    son fırsat, ortanca çocuk, sonuncu kişi...


    * Sonuncu, ortanca, ilk, son” kelimeleri de sıra sayı sıfatı olarak kabul edilir: Sonuncu adam, ortanca çocuk, ilk sıra....


    * Sıra ve derece bildiren kelimeler bazen isim olur. Yarış
    birincisine bin altın verildi.
    3)Üleştirme Sayı Sıfatları

    İsimlerin bölümlere ayrıldığını, bölüştürüldüğünü gösteren sıfatlardır. Tam sayıların sonuna “-(ş)er, “-(ş)ar ekleri getirilerek yapılır: Onar lira, beşer yıl...

    Üçer kişi, ikişer elma, yedişer kişi, ellişer milyon, birer gün arayla,


    * “Teker, çifter, yarımşar” kelimeleri de üleştirme sayı sıfatı olabilir: Çifter sıra, yarımşar pide...


    * -ar, -er eklerini alan kelimeler zarf olarak kullanılabilir: İçeriye
    teker teker girin.

    4)Kesir Sayı Sıfatları
    İsimlerin, bütünün kaçta kaçı olduğunu gösteren sıfatlardır.


    Yüzde bir ihtimal, yarım ekmek, çeyrek (dörtte bir) ekmek, yarıyıl, iki buçuk lira...


    * Bu tamlamalarda tamlanan çoğul yapılabilir.


    Kardeşlerin üçte bir payları var.


    * Tamlayan çoğul yapılıp tamlananla yeri değiştirilebilir:


    Yüzde otuz artış düşünülüyor.→Düşünülen artış yüzde otuzlarda.


    * Kesir bildiren kelimeler tamlanan durumunda kalırsa isim görevini üstlenir: Kazancımın
    üçte ikisini buna harcadım.

    5)Topluluk Sayı Sıfatları

    Bir defada doğan birden fazla kardeşler için kullanılır. Bunlardaki “z” sesi çokluk bildirir.Tamlanan çoğul olabilir.

    üçüz bebek, beşiz çocuklar.


    D.SORU SIFATLARI
    Soru sıfatları, isimlerin nitelik ve niceliklerini soru yoluyla öğrenmeyi amaçlayan, cevapları da herhangi bir sıfat olan kelimelerdir. Soru sıfatlarından bazıları şunlardır:


    “ne, nasıl, nice, ne gibi, ne biçim, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne türlü...”


    Nasıl şiirleri beğenirsiniz?

    Kaçar
    gün kaldın şehirlerde?

    Hangi
    konuyu işleyeceğiz?

    Kaç
    soru çözmeli günde?

    * Soru sıfatları cümleyi soru cümlesi yapar. Bazı durumlarda da yapmaz:


    Bu
    nasıl bir dünya; hikâyesi zor...

    Nasıl
    kitaplardan hoşlanırsın?

    * Soru sıfatlarıyla da sıfat tamlaması oluşturulur.


    Kaç gün sonra geleceksin?

    Eve giderken
    hangi otobüse bineceğiz?

    Örnekler

    Hangi
    çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım.

    Kaçıncı
    sınıfta okuyor?

    Ne
    gün geleceğini söyledi mi?

    Kaçar
    kişilik gruplar hâlinde gideceğiz?

    Kaçta kaç
    hisse istersin?


    Not: “ne” kelimesi sıfat, zarf ve zamir olarak kullanılabilir.


    Ne bakıyorsun? Zarf


    Ne almak istiyorsun? Zamir


    Ne gün geleceksin? Sıfat


    Ne iş yapıyordunuz? sıfat


    Bugün ne çalıştık ama. zarf

    E.ÜNVAN SIFATLARI

    Kişilerin mesleklerini, cinsiyetlerini, makamlarını, lakaplarını belirten sıfatlara unvan sıfatları denir. Bu sıfatlar sadece insan isimlerini niteler. Bazen isimden önce, bazen sonra gelir:

    İsmet Bey, Teğmen Kasım, Ali Amca, Hasan Paşa, Ahmet Reis, Doktor Malik, Ayşe Hanım, Çolak Nebi, Öğretmen Harun...



    Ünvan bildiren kelimeler bazen isim göreviyle kullanılır:


    Kardeşim okuyup avukat olacak.(İsim)

    Avukat Burhan, benim kardeşimdir. (Sıfat)



    NOT :


    1)Bir sıfat, birden fazla ismi niteleyebilir: Tatlı elmalar, şeftaliler, kirazlar...Bu durumda anlatım bozukluluğu olmamalıdır: Tatlı elmalar, şeftaliler, kirazlar,
    limonlar (Yanlış)

    2) Birden fazla sıfat bir ismi niteleyebilir: Tatlı, güzel, kırmızı elma...





  • Konuyu değerlendir: Bu konuyu beğendiniz mi?

    Sıfat Çeşitleri - Sıfat Çeşitleri Nelerdir? Sıfat Çeşitleri Örnekli Konu Anlatımı


    Değerlendirme: Toplam 0 oy almıştır, ortalama Değerlendirmesi puandır.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 1
    Son Mesaj: 10.09.21, 14:37
  2. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 12.01.12, 00:18
  3. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 30.06.11, 06:18
  4. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 25.05.11, 12:41
  5. Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 25.05.11, 12:05

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •  

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.0 RC 2 ©2011, Crawlability, Inc.